Film
Laureaat
Eveneens genomineerd
Episode 3 – Enjoy Poverty (Renzo Martens)
Renzo Martens (Sluiskil-Nederland, 1973) trekt met een generator en neon reclameletters de brousse van Congo in. Even later dansen en feesten de bewoners van een onooglijk dorpje rond het licht van een cynische reclameslogan: ‘Enjoy Poverty’. Dat is niet alleen de titel van zijn spraakmakende documentaire, maar ook het dringende advies van Martens aan de Congolezen en bij uitbreiding aan alle ontwikkelingslanden: geniet van je armoede. De toestand is immers hopeloos. Je kunt je dus maar beter in je lot schikken en er het beste van maken. Sterker: armoede is je enige bron van rijkdom, al verdienen anderen er nog veel beter aan.
Met ‘Episode 3 – Enjoy Poverty’ filmde Renzo Martens zowel een documentaire als een artistiek statement. Hij registreert de structurele armoede en legt de vinger op alle zere plekken. Zo toont hij niet alleen de verderfelijke rol van het grootkapitaal en de geopolitiek. De plantage-eigenaars en grondstofbedrijven hebben boter op het hoofd, dat wel. Maar zij niet alleen. Ook de hulporganisaties, de media en de VN-soldaten worden in hun hemd gezet. Iedereen lijkt zijn graantje ontwikkelingshulp mee te pikken, behalve de mensen voor wie ze bedoeld is.
In zijn documentaire voert Renzo Martens zichzelf op als een wel heel bijzondere missionaris. Cynisch, cru, messcherp, met een boodschap als een mokerslag. Het onderkoelde commentaar en de poëtische impressies van zijn installatie vormen een schrijnend contrast met de krachtige beelden, die soms koketteren met exploitatie en schokeffect. Met ‘Episode 3 – Enjoy Poverty’ manifesteert Renzo Martens zich uitdrukkelijk als audiovisueel kunstenaar. Hij blaast het maatschappelijk debat nieuw leven in, bij een zeer divers publiek. Misschien kan kunst de wereld dan toch een geweten schoppen?
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Marjolijn Rijks
CINEMATEK
‘Een van de belangrijkste filmcollecties ter wereld’, stelde regisseur Martin Scorcese. Hij stond niet alleen met die mening. Tot op vandaag trekken cineasten en onderzoekers vanuit de hele wereld naar het Koninklijk Belgisch Filmarchief om zeldzame of cinefiele prenten te raadplegen. De verzameling omvat ongeveer 60.000 titels. Het Filmmuseum, in 1962 gesticht door Jacques Ledoux (conservator van het Filmarchief van 1948 tot 1988), was het uitstalraam waarin die pareltjes uit het Filmarchief werden getoond. Onlangs veranderde de naam van Filmmuseum naar CINEMATEK. De herdoop is meer dan opsmuk of marketing. Ze staat symbool voor een complete metamorfose.
Vroeger zat het Filmmuseum weggemoffeld in de kelders van het Paleis voor Schone Kunsten. Een goed bewaard geheim waarvan alleen ingewijde cinefielen op de hoogte leken. Voortaan treedt CINEMATEK zelfbewust naar buiten. De modernistische zwarte doos van het oude filmmuseum werd gesloopt. Met pijn in het hart, aldus Gabrielle Claes, die als conservator twintig jaar wel en wee achter de rug heeft. Daardoor kwam de oorspronkelijke architectuur van Victor Horta weer aan het licht. Onder de vroegere zalen werden twee nieuwe filmzalen gebouwd, aangepast aan de huidige normen. Meteen werden ook de digitale media binnengehaald, zowel in de zalen als in de expositieruimte. De programmering is rijker dan ooit. CINEMATEK mikt resoluut op een breed publiek van meerwaardezoekende filmfanaten.
De recente vernieuwing leidde tot een herdefiniëring van de museumfunctie. Zo schenkt CINEMATEK bijzondere aandacht aan de dialoog (en de botsing) van het medium met andere artistieke disciplines. Ook nieuwe dragers en stijlen staan in het spotlicht. Maar de liefde voor de klassieke cinema, die gaat natuurlijk nooit meer voorbij.
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Mirjam Devriendt
(N)iemand (Patrice Toye)
Veertiger Tomas leidt een schijnbaar normaal en comfortabel leven. Zijn vrouw Sara is een mooie en lieve vrouw, het type dat door iedereen graag gezien is. Het stel woont in een leuk huis in de stadsrand en ze hebben allebei een goede job. Toch koestert Tomas al een paar jaar een geheime droom. Hij fantaseert erover om alles in de steek te laten en spoorloos te verdwijnen. Op een mooie dag voegt hij de daad bij de dagdroom. Maar eens goed en wel verdwenen, heeft hij geen idee wat hij wil doen of worden. Met (N)iemand heeft Patrice Toye (Gent, 1967) andermaal een zeer persoonlijke en uitgepuurde film gemaakt.
‘(N)iemand’ is, tien jaar na haar debuut ‘Rosie’, pas de tweede langspeelfilm van Patrica Toye. ‘(N)iemand’ is een zoektocht naar identiteit en verantwoordelijkheid en naar de beweegredenen achter iemands handelen. Het is een intrigerende film waarin sociaal realisme en droombeelden prachtig gecombineerd worden. Patrice Toye analyseert messcherp maar met groot mededogen het menselijke (vlucht)gedrag, tot in zijn uiterste consequenties.
Patrice Toye behaalde het diploma filmregie aan de Sint-Lukas Hogeschool Brussel in 1990. Zij maakte verschillende kortfilms, documentaires en televisieprogramma’s. ‘Rosie’, haar eersteling uit 1998, kreeg internationaal goede kritieken. De film werd ondermeer uitgebracht in de Verenigde Staten, Frankrijk en Japan en werd geselecteerd en bekroond op tal van filmfestivals. In 2005 maakte zij de televisiefilm ‘Gezocht: man’, die ook werd voorgesteld op het Internationaal Filmfestival Rotterdam. De film geniet de persoonlijke steun van regisseur Wim Wenders en werd al bekroond met de NHK International Filmmakers Prize van het Sundance Festival.
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Constance Neuenschwander
- Award
-
Net als vorig jaar maakte beeldend kunstenaar Johan Tahon de award. Elke laureaat ontvangt een beeldje.
