Cultureel Erfgoed
Laureaat
Eveneens genomineerd
Letterenhuis/Leen van Dijck
In 2002 werd het AMVC omgevormd tot AMVC-Letterenhuis. De hoofdbekommernis is sindsdien de zorg, verwerking en ontsluiting van het Vlaams literair erfgoed. Het Letterenhuis vertaalde deze nieuwe wetenschappelijke en archivalische doelstellingen in meer en bredere publieksgerichte initiatieven. Het creëerde een vaste tentoonstelling over 200 jaar literatuur in Vlaanderen en lanceerde het alom geprezen tijdschrift ‘Zuurvrij’. Daarnaast worden thematentoonstellingen, zondagse ontbijtlezingen en literaire wandelingen georganiseerd.
Het Museum van de Vlaamsche Letterkunde werd in 1933 in Antwerpen opgericht en in 1945 herdoopt in het Archief en Museum van het Vlaams Cultuurleven. Op het einde van de twintigste eeuw kwam het hele archief- en museumlandschap in een stevige stroomversnelling terecht. Dit resulteerde in de omvorming tot AMVC-Letterenhuis. Een deskundige ploeg onder de gedreven leiding van Leen van Dijck (Hoboken, 1953) maakte van het Letterenhuis een toonaangevende speler in het veld van het cultureel erfgoed. Met veel overredingskracht, diplomatiek overleg en wetenschappelijke en cultuurhistorische argumenten slaagde Leen van Dijck er in om het Letterenhuis te verrijken met ontzettend belangrijke aanwinsten. Denk maar aan het Boonarchief, het literair archief van Jef Geeraerts en begin september 2009 het felbegeerde literair archief van Willem Elsschot. Zowel inzake collectiebeleid als inzake publieksontsluiting en reflectie is het AMVC-Letterenhuis onovertroffen. Het schrikt er zelfs niet voor terug om waardevolle collecties aan andere archiefinstellingen over te dragen, als ze niet meer passen in het eigen collectieprofiel.
Daarnaast is het AMVC-Letterenhuis een constructieve en loyale partner in tal van kleinschalige literatuurprojecten die in Vlaanderen worden opgezet. Sinds 2004 ontvangt het Letterenhuis een werkingssubsidie van de Vlaamse Gemeenschap als cultureel thema-archief voor het literair erfgoed.
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Bart De Moor
Bruno De Wever
Dienstverlening aan de gemeenschap is, naast onderzoek en onderwijs, een belangrijke pijler van de opdracht van universiteiten. Bruno De Wever (Mortsel, 1960), professor hedendaagse geschiedenis aan de Universiteit Gent, maakt er meer dan werk van. Hij legt de broodnodige link tussen de academische wereld en de sector van het cultureel erfgoed.
Verenigingen die werken in het domein van het cultureel erfgoed, doen graag en vaak beroep op de diensten van Bruno De Wever. Hij is altijd bereid tot ad hoc advies over mondelinge geschiedenis, publieksgeschiedenis en historische tentoonstellingen als musea, archiefinstellingen en erfgoedverenigingen daar om vragen. De Wever geeft ook regelmatig lezingen en hij duikt voortdurend op in debatten over uiteenlopende erfgoedthema's. Daarnaast is hij actief in de raad van bestuur van FARO, het Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed, en van diverse jury’s, beoordelingscommissies en stuurgroepen. Op het vlak van mondelinge geschiedenis speelt hij een pioniersrol in Vlaanderen. Op die manier brengt hij studenten in contact met cultureel erfgoed. Hij werkt ook een eigen visie uit om de methode adequaat toe te passen in het historisch onderzoek. Zijn publicaties hierover worden zowel door andere academici als in de sector van het Vlaams cultureel erfgoed erg gewaardeerd.
Ondanks die inspanningen draait Bruno De Wever ook binnen zijn reguliere vakgebied bijzonder actief mee. Als onderzoeker leverde hij een aantal vlot geschreven monografieën af. Hij leverde bovendien titanenwerk voor de Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging. Met het Instituut voor Publieksgeschiedenis, dat hij samen met Gita Deneckere aan de Universiteit Gent oprichtte, boort hij nieuwe onderwerpen aan en probeert hij de link tussen universiteit en cultureel erfgoed te versterken.
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Bart De Moor
Literair Museum
Je daalt in een mijngang af, op zoek naar boeken over de steenkoolmijnen. En in een schuilkelder vind je lectuur over oorlog en vrede. Het Literair Museum is ondergebracht in een mooi herenhuis, dat van de kelder tot de zolder stof tot lezen biedt. De permanente tentoonstellingen confronteren de bezoeker op een verfrissende manier met boeken en lezen, maar ook met roerend erfgoed. Jonge bezoekers maken hier spelenderwijs kennis met thema’s als 'Jeugdauteurs en illustratoren', ‘Giftige appels op gouden bordjes’ en 'Waar komen de boeken vandaan?'.
Het Literair Museum gaat op een eigentijdse, levendige en speelse manier om met immaterieel erfgoed. Het is geen museum in de strikte zin van het woord, maar wel een plek die cultureel erfgoed (zoals sprookjes) actualiseert en vertaalt in muziek, poppen, mobieltjes, kijkkasten en wilde verkleedpartijen. Naast de vaste presentaties zet de museumploeg ook veel tijdelijke exposities op poten en er zijn zelfs manifestaties, zoals stoeten. Het museum schakelt vaak studenten vormgeving en kleuteronderwijs in om deze tijdelijke tentoonstellingen vorm te geven, maar ook om workshops en educatieve pakketten uit te werken. Daarnaast werkt het Literair Museum samen met tal van andere culturele instellingen en musea. Het Vlaams-Nederlands literair festival 'Het grote verlangen' was een co-organisatie met Literair Station Venlo. En in 2010 is er een nieuw festival 'Zin in Zomer' in samenwerking met de bibliotheken en cultuurcentra van Genk en Sint-Truiden.
Een bezoek aan het Literair Museum is een feest voor oog, oor en hart, mede dankzij de enorme toewijding van de vrijwilligers. Die realiseren met beperkte financiële middelen een prachtig project. Dit museum richt zich tot jongeren, van kleuters tot tieners. Maar volwassenen die graag heel even weer kind willen zijn, zullen zich evengoed aangesproken voelen.
foto (c) Academie Beeldende Kunsten Anderlecht - Piet Vandesompele
- Award
-
Net als vorig jaar maakte beeldend kunstenaar Johan Tahon de award. Elke laureaat ontvangt een beeldje.
